SŁOWNIK CZĘŚCI PODWOZIA
Drążek kierowniczy poprzeczny
Inne nazwy: drążek poprzeczny (track rod, UK/UE), drążek kierowniczy, zespół drążka kierowniczego. Jego część wewnętrzna to drążek kierowniczy wewnętrzny (rack end), w katalogach europejskich także przegub osiowy; część zewnętrzna to końcówka drążka kierowniczego (track rod end).
Co to jest
Drążek kierowniczy poprzeczny to drążek, który łączy przekładnię kierowniczą lub drążek środkowy ze zwrotnicą każdego przedniego koła i popychając lub ciągnąc zwrotnicę, skręca koło. W układzie zębatkowym każda strona ma drążek dwuczęściowy: drążek wewnętrzny, wkręcony w zębatkę, oraz końcówkę drążka kierowniczego, przykręconą do zwrotnicy; gwintowane połączenie między nimi ustala zbieżność koła. Na sztywnej osi przedniej jeden drążek biegnie w poprzek osi i łączy obie zwrotnice.
Zasada działania
Skręcanie koła
Gdy zębatka lub drążek środkowy przesuwa się na boki, drążek popycha lub ciągnie ramię zwrotnicy. Zwrotnica obraca się wokół osi skrętu na sworzniach wahaczy lub sworzniu zwrotnicy, a koło skręca.
Ustawianie zbieżności
Efektywna długość drążka jest regulowana gwintem. Podczas ustawiania geometrii mechanik wkręca lub wykręca drążek wewnętrzny z końcówki, a w układach równoległobokowych i ze sztywną osią obraca tuleję regulacyjną, po czym blokuje ustawienie przeciwnakrętką lub obejmami.
Praca z zawieszeniem
Przeguby kulowe na obu końcach pozwalają drążkowi wychylać się w górę i w dół razem z zawieszeniem, a jednocześnie nadal sterować kołem. Prawidłowa geometria utrzymuje zbieżność niemal stałą na nierównościach; zły kąt drążka powoduje samoczynne skręcanie kół na nierównościach (bump steer).
Konstrukcja
Drążek w układzie zębatkowym to stalowy pręt z gniazdem kulowym na końcu wewnętrznym (drążek wewnętrzny, uszczelniony pod osłoną harmonijkową przekładni) oraz z gwintowanym końcem zewnętrznym na końcówkę drążka i przeciwnakrętkę. Drążki w układach równoległobokowych i ze sztywną osią często składają się z tulei regulacyjnej z gwintem lewym i prawym, łączącej dwie końcówki, mocowanej obejmami. Osłony harmonijkowe i osłony przeciwpyłowe chronią przeguby przed wodą i piaskiem.
Typowe objawy uszkodzenia
- Luźny lub nieprecyzyjny układ kierowniczy
- Luz w przegubie wewnętrznym lub zewnętrznym pozwala kołu poruszać się bez ruchu kierownicy.
- Nierównomierne zużycie opon
- Zbieżność zmieniająca się podczas jazdy zużywa wewnętrzną lub zewnętrzną krawędź opony.
- Stuk przy skręcaniu lub na nierównościach
- Zużyte gniazdo kulowe stuka, gdy obciążenie drążka zmienia kierunek.
- Wygięty drążek po uderzeniu
- Kierownica jest przekrzywiona albo pojazd ściąga. Wygięty drążek się wymienia, a nie prostuje.
- Rozdarta osłona harmonijkowa przekładni
- Woda i zanieczyszczenia docierają do drążka wewnętrznego i samej zębatki, przyspieszając zużycie obu elementów.
Często zadawane pytania
Czym różni się drążek kierowniczy od końcówki drążka kierowniczego?
Drążek kierowniczy to cały pręt między przekładnią a zwrotnicą. Końcówka drążka to tylko jego zewnętrzny przegub kulowy, przykręcony do zwrotnicy. W układzie zębatkowym końcówka i drążek wewnętrzny to osobne części zamienne.
Czy drążek wewnętrzny to to samo co rack end?
Tak. Drążek kierowniczy wewnętrzny, rack end i przegub osiowy to nazwy tej samej części: pręta z gniazdem kulowym, wkręconego pod osłoną harmonijkową w koniec zębatki przekładni.
Czy drążek poprzeczny to to samo co track rod albo drążek wzdłużny?
Track rod to brytyjska nazwa drążka poprzecznego. Drążek wzdłużny to inna część: przenosi ruch z ramienia przekładni kierowniczej, a drążek poprzeczny łączy koła, by skręcały razem.
Czy drążki kierownicze należy wymieniać parami?
Niekoniecznie. Każda strona zużywa się niezależnie, więc zużytą stronę można wymienić osobno; w pojazdach o dużym przebiegu wiele warsztatów wymienia obie strony, by układ kierowniczy działał równo. W obu przypadkach trzeba ustawić zbieżność.
Czy po wymianie drążka trzeba ustawić geometrię kół?
Tak. Wymiana drążka lub końcówki zmienia zbieżność, więc trzeba ją zmierzyć i ustawić, a potem zablokować przeciwnakrętkę.
Czy wygięty drążek można wyprostować?
Należy go wymienić. Prostowanie może pozostawić ukryte pęknięcia w części kluczowej dla bezpieczeństwa, a wygięty drążek zwykle oznacza, że uderzenie przyjęły także jego przeguby kulowe.
Przykładowe numery OE
- 53540-SMG-003 Honda
- 45046-09090 Toyota
- 48520-71L25 Nissan
- 48810-60J00 Suzuki
- 0K55232280 Kia
- 4422A002 Mitsubishi
Źródła zewnętrzne
Niezależne źródła techniczne (w języku angielskim) do dalszej lektury. SLOOPZONE nie jest powiązany z tymi wydawcami.
- Steering Wikipedia
- Rack and pinion Wikipedia
- MOT inspection manual, 2. Steering GOV.UK